Szukasz pomocy psychologicznej? Sprawdzone badania i porady w naszym gabinecie!

Dostosowanie do sytuacji po powrocie do domu – chory na białaczkę

Dostosowanie się do metod leczenia wymaga przestrzegania zaleceń dotyczących przyjmowania leków i odbywania wizyt lekarskich. Badania wykazują, że niedostosowanie jest poważnym problemem w onkologii pediatrycznej a jego zakres obejmuje 33% do 59% przypadków (Dolgin, Katz, Doctors, Siegel 1986 s. 22 i nn.: Tebbi, Cummings, Zevon 1986 s. 1179 i nn.). Niedostosowanie może nawet uniemożliwić leczenie i zmniejszyć szanse przeżycia dziecka. Oprócz wpływania na wyniki terapeutyczne, niedostosowanie oddziaływuje na inne aspekty terapii raka. Środki medyczne mogą być ocenione jako nieefektywne, przez co mogą być przeprowadzane niepotrzebne testy diagnostyczne i podjęte alternatywne metody leczenia. Nie- ujawniane niedostosowanie uniemożliwia właściwe oszacowanie nowych lub eksperymentalnych metod leczniczych, prowadząc do błędnych wniosków. W końcu stopień, w jakim niedostosowanie prowadzi do gorszych wyników leczenia w określonych grupach pacjentów (np. młodzieńcy z białaczką), pozostaje do końca nie znany.

Dotychczas przeprowadzono mało badań dotyczących kwestii dostosowania wśród pacjentów onkologii pediatrycznej. Jednakże istnieją pewne okoliczności w leczeniu raka u dzieci, które prawdopodobnie sprzyjają słabemu dostosowaniu. Wśród nich można wymienić: niedogodności związane z zabiegami medycznymi, kompleksowość i długotrwałość podawania lekarstw, wiek pacjentów (Jay, Litt, Durant 1984 s. 124 i nn.).

Istnieją badania, w których zajęto się kwestią dostosowania (Tebbi, Cummings, Zevon 1986 s. 198 i nn.) pod kątem poziomu dostosowania medycznego i przyczyn niedostosowania wśród młodzieży i pacjentów na chemioterapii. Rezultaty wykazują, że okazyjne lub poważne niedostosowanie zaistniało w przypadku jednej trzeciej dzieci lub młodzieży. Niedostosowanie wzrastało nieznacznie wraz z czasem trwania leczenia i było największe około 20 tygodnia. Młodzież była bardziej niedostosowana niż młodsze dzieci. Dostosowanie nie zależało od płci dziecka, stopnia zaawansowania choroby, usatysfakcjonowania informacjami uzyskiwanymi od lekarza ani od ilości podawanych leków. Ważne natomiast było zrozumienie przez pacjenta procedury medycznej i znaczenia przyjmowania lekarstw – tu zachodziła różnica między dostosowanymi i niedostosowanymi. Niedostosowanie było też częstsze, gdy rodzice i pacjent nie akceptowali tego, kto był odpowiedzialny za wyznaczenie procedury leczenia.

Dostosowanie do sytuacji po powrocie do domu – chory na białaczkę cz. II

Inne badania wskazują, że najbardziej skłonna do niedostosowania jest młodzież. Składa się na to kilka przyczyn. Dostosowanie jest większe, gdy rodzice przyjmują na siebie odpowiedzialność za leczenie, a o to łatwiej u mniejszych dzieci. Pomimo że młodzież przejmuje w pewnym stopniu odpowiedzialność dorosłych, czyni to w sposób nie w pełni spójny. Niejasność co do tego, kto jest odpowiedzialny za pewne decyzje, zwiększa możliwość opuszczenia konkretnych wizyt czy przyjmowania leków. Niedostosowanie może też być próbą zachowania kontroli, panowania w obliczu przymusowej zależności i ograniczeń chorobowych. Z drugiej strony niedostosowanie może być wyrazem odrzucenia choroby i jej zagrażących życiu konsekwencji (Zeltzer 1980 s. 70 i nn.: Franiczek, Sońta-Jakimczyk, Kempa 1985 s. 412 i nn.).

Jak już wcześniej wspomniałem, ważne jest, by włączyć młodzież do aktywnego uczestnictwa w planowaniu leczenia. W jak największym stopniu należy dać jej możliwość decydowania (np. planowania godzin zabiegów tak, by nie kolidowały z innymi zajęciami). Wspieranie u młodzieży poczucia kontroli nad sytuacją będzie wzmagało jej dostosowanie. Następnie zespół lekarski może pomóc rodzinie ustalić jasne wymagania i podział zadań. Decyzje co do tego, kto będzie odpowiedzialny za podawanie lekarstw i przypominanie o wizytach lekarskich powinny zapaść zanim powstaną problemy. W tym względzie może być pomocne, zarówno dla lekarza jak i dla młodzieży, zawarcie kontraktu, ustalenie oczekiwanych zachowań i wynikających z tego nagród (Dolgin, Katz, Doctors 1986 s. 22 i nn.: Jay, Litt, Durant 1984 s. 124 i nn.). Po trzecie, personel medyczny powinien postarać się o pisemne dyrektywy i upewnić się, że pacjent rozumie plan leczenia.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.