Szukasz pomocy psychologicznej? Sprawdzone badania i porady w naszym gabinecie!

Funkcjonowanie w sytuacji choroby i jakość relacji rodzinnych cz. II

Utrudnieniem w adaptacji małego pacjenta jest fakt, że nie zawsze wolno mu „być dzieckiem”. Wymaga się od niego hamowania swoich emocji, nie wolno mu płakać, głośno bawić się, bo utrudnia to pracę personelowi. Jednocześnie dziecko oczekuje momentów krytycznych – nakłuć lędźwiowych, zabiegów chirurgicznych. System nerwowy dziecka jest dodatkowo obciążony. Wpływają na dziecko czynniki interoceptywne (wewnętrzne – bezpośrednie działanie przyczyny chorobotwórczej, bólu) i eksteroceptyw- ne (pobyt w szpitalu), co wymaga konieczności zmiany dotychczasowych zwyczajów, planu dnia, przebywania wśród innych niż domowe przedmiotów, ludzi, brak stałej obecności osób najbliższych (Lenartowicz 1987 s. 121).

Po początkowej mobilizacji, próbach wykorzystania mechanizmów obronnych, by zachować równowagę, dziecko doświadcza wyczerpania, przejawiającego się we wzroście napięcia psychoruchowego albo w zahamowaniu działania (Sawicka, Ślebodzińska 1980 s. 530). Spośród wielu zachowań i przeżywanych emocji wymienić należy trudności w uczeniu się, problemy dotyczące zachowania i przystosowania się (Eiser 1990 s. 85 i nn.), depresję (Magni, Messina, De Leo 1983 s. 297 i nn.), agresję (Sawyer, Cret- tenden, Toogood 1986 s. 200 i nn.), zaburzenia w procesie przyjmowania pokarmu (Gonda, Ruark 1985 s. 44 i nn.), złość i poczucie winy (Sallan, Weinstein 1987 s. 1028 i nn.), koszmary nocne (Kellerman 1979 s. 182 i nn.), lęk separacyjny (Scanlon 1985 s. 91 i nn.), strach przed izolacją (Clu- nies-Ross, Lansdown 1988 s. 373 i nn.), strach przed groźbą utraty integralności cielesnej (Spinetta, Rigler & Karon 1973 s. 841 i nn.), lęk przed śmiercią (Spinetta, Maloney 1975 s. 1034 i nn.: Buczyński 1996 s. 123 i nn.).

Postawy emocjonalne dzieci chorych na białaczkę wobec rodziców i rodzeństwa

Wymieniając trudności, z jakimi spotykamy się u dzieci chorych, należy mieć świadomość wzajemnych sprzężeń zwrotnych zachodzących między poszczególnymi objawami, reakcjami na sytuację chorobową i zabiegi me- dyczne. Strach przed izolacją może być skutkiem lęku separacyjnego i obawy o utratę integralności cielesnej. Depresja może być wypadkową lęku przed śmiercią i poczucia winy, może jednocześnie być konsekwencją postawy depresyjnej matki, która dziecku choremu poświęca najwięcej czasu (por. Kovacs 1990 s. 619 i nn.: Harwas-Napierała 1990 b s. 215 i nn.: Harwas- Napierała 1991 s. 311 i nn.). Analizując postawy emocjonalne dzieci chorych na białaczkę wobec rodziców i rodzeństwa, można stwierdzić, że:

– postawy dzieci chorych na białaczkę wobec matek nie różnią się od postaw emocjonalnych dzieci chorych na inne choroby i są zdecydowanie pozytywne,

– postawy dzieci chorych na białaczkę wobec ojców mają jednocześnie silnie pozytywne, jak i silnie negatywne zabarwienie: ambiwałencja ta może być spowodowana uczuciami miłości przy poczuciu braku zaspokajania potrzeb przez ojców dzieci,

– postawy emocjonalne dzieci chorych na białaczkę wobec rodzeństwa również ujawniają ambiwalencję: postawie miłości może towarzyszyć uczucie „zazdrości” o zdrowie oraz o możliwość gratyfikacji takich potrzeb, których dziecko hospitalizowane zaspokoić nie może (Jaroszczyk-Szteiner 1988 s. 241 i nn.).

Powrót do domu, do grup rówieśniczych przynosi potrzebę odnalezienia się w nowej rzeczywistości. Chociaż terapia raka może potencjalnie zaburzyć interakcje społeczne w dowolnym wieku, to dzieci leczone w młodszym wieku 2-5 lat mogą być szczególnie narażone na ryzyko, ponieważ jest to podstawowy okres rozwoju społecznego u dzieci zdrowych. Co więcej, wczesne doświadczenia z rówieśnikami, jak stwierdzono, mają bezpośredni wpływ na późniejsze relacje interpersonalne (Parker, Asher 1987 s. 357 i nn.), gdyż jest to czas, w którym, jak się przypuszcza, stabilizowanie się relacji rówieśniczych jest głównym zadaniem rozwojowym zapewniającym osiągnięcie dalszych kompetencji (Cichetti, Schneider-Rosen 1986 s. 71 i nn.). Wczesne doświadczenia rówieśnicze mają wpływ na przystosowanie w wieku dorosłym (Cowen, Pederson, Babigian 1973 s. 438 i nn.).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.