Kontrowersja behawioryzmu

Jednocześnie jednak w niektórych kręgach postawy behawiorystyczne zupełnie nie zyskały poklasku. Są one całkowicie obce większości psychiatrów, psychologów klinicznych, opiekunów społecznych czy nauczycieli.

Powyższe twierdzenia wymagają jednak empirycz- nej weryfikacji. Nie wykluczam, iż w przyszłości mogą okazać się nietrafne. Chociaż behawioryzm jest koncepcją bardzo kontrowersyjną, chociaż bez większych trudności można obnażyć jego żenujące potknięcia, to jednak nie sposób negować, że Watson, Thorndike czy Skinner nakreślili portret człowieka w zupełnie nowy sposób. W każdym razie ich badania więcej powiedziały nam o ludzkim zachowaniu niż mętne i pozbawione dowodów prace wielu psychoanalityków czy egzy- stencjalistów.

Jakie jest fundamentalne osiągnięcie behawiory- stów? Największą ich zasługą jest poznanie, jak środowisko fizyczne i społeczne oddziałuje na człowieka. Prace behawiorystów są w pewnym sensie kontynuacją odkryć Darwina. Twórca książki O powstaniu gatunków drogą doboru naturalnego wykazał, jak środowisko życia wpływa na ewolucyjne powstawanie gatunków i zmienność organizmów. Tymczasem odkrycia Pawłowa, Tolmana czy Skin- nera pozwoliły nam zrozumieć rolę środowiska w kształtowaniu idiosynkratycznego repertuaru reakcji człowieka. Badacze ci w przekonywający sposób udowodnili, że ludzkie zachowanie jest sterowane przez wzmocnienia pozytywne i negatywne, które są pożądanymi lub awersyjnymi bodźcami znajdującymi się w otoczeniu. Manipulując wzmocnieniami, czyli nagrodami i karami, można znacznie zmodyfikować reakcje człowieka. Behawiorystyczni uczeni opisali wiele skutecznych procedur i metod podawania wzmocnień pozytywnych. Wartość tych odkryć rzadko jest kwestionowana. Nie jest wykluczone, że w przyszłości okaże się, iż poznanie praw uczenia i warunkowania było największym osiągnięciem psychologii dwudziestego stulecia.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *