Szukasz pomocy psychologicznej? Sprawdzone badania i porady w naszym gabinecie!

OBECNY STATUS I OCENA CATTELLA

Nie ulega wątpliwości, że Cattell w ciągu wielu lat działalności naukowej opracował rozległą, zróżnicowaną i złożoną teorię osobowości. Jako czysto intelektualne osiągnięcie trzeba ją traktować na równi z innymi teoriami opisanymi w tej książce. Równie niewątpliwe jest to, że Cattell i jego współpracownicy zebrali taką ilość danych empirycznych odnoszących się do ich teorii, że przewyższyli pod tym względem większość omówionych przez nas twórców teorii osobowości. Jednakże autorzy przeglądów poświęconych pracom Cattella zdają się z reguły przejawiać podziw pomieszany z niepokojem, przy czym czasami przeważa podziw (Sells, 1959), a czasami niepokój (Gordon, 1966). Goldberg w swej wnikliwej ocenie sugeruje, że ta ambiwalencja wynika z mylenia Cattella jako stratega z Cattellem jako taktykiem:

Niemal wszystkie dotychczasowe rozprawy krytyczne na temat prac Cattella koncentrowały się na Cattellu taktyku, a ignorowały Cattella stratega – błąd podobny do ignorowania Freuda z tego powodu, że swobodne skojarzenia są słabą techniką pomiarową. Cattell był ostro krytykowany, ponieważ jego dążenia do opisania „całej dziedziny struktury osobowości” przeszkadzają mu w skupieniu rozproszonej uwagi na jakiejkolwiek określonej części całego tego zadania (1968, s. 618).

Uwaga ta wydaje się słuszna. Sama rozległość zainteresowań teoretycznych Cattella podsuwała mu zwykle nowy projekt badawczy, zanim stary został naprawdę starannie doprowadzony do końca. Duże fragmenty struktury teoretycznej Cattella opierają się na wątłych podstawach empirycznych (Becker, 1960). Jednakże duże fragmenty każdej szerokiej teorii osobowości muszą się opierać na wątłych podstawach empirycznych, przynajmniej w okresie życia teoretyka, jeśli większość tej pracy wykonuje on sam. Dobre badania nad osobowością są długotrwałe i kosztowne. Jest wielką zasługą Cattella, że tak znaczna część jego teorii ma tak dobre podstawy empiryczne.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.