Okresy wrażliwości i stadia rozwoju

Biologiczne właściwości interakcji między genami a środowiskiem doskonale przystają do innej ważnej części ogólnej teorii adaptacji rozwojowej Piageta, wspierając w niej zwłaszcza to, co bezpośrednio wiąże się z adaptacyjną funkcją rozwoju intelektualnego – przekonanie, że istnieje niezmienna kolejność okresów wrażliwości czy też stadiów rozwoju zdolności intelektualnych, czyli inteligencji.

Ponieważ większość z tego, czym zajmujemy się jako nauczyciele ma 14 E. H. Lenneberg Biological Foundations of Language, New York, Wiley, s. 222, 1967. związek z rozwojem zdolności intelektualnych naszych uczniów, zrozumienie tej części teorii Piageta będzie niezwykle pomocne: dalej przekonamy się jak się z nią łączą dane zebrane w badaniach Brunera, Ausubela, Maslowa, Gagne’a, Skinnera, Blooma i Carrolla oraz poglądy tych autorów. Kilka ogólnych słów na temat okresów wrażliwości i stadiów rozwoju posłuży jako pomoc w organizowaniu materiału i stworzy możliwość lepszego zrozumienia relacji między tymi dwoma pojęciami a teorią Piageta, którą poznamy bliżej w następnym punkcie.

Pojęcie okres wrażliwości wywodzi się ze starego, bardziej sztywnego i nieaktualnego już terminu „okres krytyczny”, który być może jest Ci znany. Pojęcie to początkowo było używane w embriologii – wiadomo, że we wczesnych embriologicznych stadiach rozwoju tkanki zmiany stymulacji tkanek niespecyficznych, zwłaszcza w różnych miejscach zarodka, prowadzą do wytworzenia różnych specyficznych tkanek ciała. Wiadomo też dobrze, że istnieją okresy krytyczne, w czasie których zmiany stymulacji skutecznie wywołują rozwój określonej tkanki. Taka sama stymulacja przed okresem krytycznym i po nim jest stosunkowo nieefektywna (Speman, 1938).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *