Rozwój procesów porównywania, abstrakcji i uogólniania u dzieci

Wykorzystując wyniki tych badań i opierając się w ich analizie i interpretacji na teorii Pawłowa i leninowskiej teorii odzwierciedlenia, A. Lewicki rozszerzył następnie swoje badania na całość procesów poznawczych i stworzył w rezultacie oryginalną koncepcję, w której ujmuje funkcję procesów poznawczych jako orientację w otoczeniu, stanowiącą istotny składnik mechanizmu sterującego zachowaniem m.

Czytaj dalej Rozwój procesów porównywania, abstrakcji i uogólniania u dzieci

Pojęcie „uzdolnienia” i „zdolności”

Swoistość pojęć „uzdolnienie” i „zdolności” polega na tym, że rozpatruje się w nich właściwości człowieka z punktu widzenia tych wymogów, które stawia przed nim ta czy inna praktyczna działalność2. Dlatego nie należy mówić jedynie o uzdolnieniu do czegokolwiek, do jakiejkolwiek działalności. Okoliczność ta ma szczególnie ważne znaczenie przy rozpatrywaniu problemu tak zwanego „uzdolnienia ogólnego”, który poruszymy nieco dalej.

Czytaj dalej Pojęcie „uzdolnienia” i „zdolności”

REWOLUCJA ISLAMSKA: POTWIERDZANIE TRADYCJI

W czasie ostatnich dziesięciu czy dwudziestu lat znacznie nasilił się fundamentalizm wśród muzułmanów (wyznawców islamu). Terminem tym określa się ścisłe przestrzeganie zasad związanych z tradycyjną wiarą i zwyczajami. Fundamentaliści przyczynili się do zamachu na prezydenta Egiptu, Anwara Sadata, i do obalenia rządów szacha Iranu, który próbował szerzyć kulturę Zachodu w swoim kraju.

Czytaj dalej REWOLUCJA ISLAMSKA: POTWIERDZANIE TRADYCJI

MIMIKA, GESTYKULACJA I MOWA JAKO ŚRODKI WZAJEMNEGO ROZUMIENIA SIĘ

Wzajemne oddziaływanie na siebie ludzi nie jest wprawdzie w każdym wypadku uwarunkowane ich wzajemnym czy też tylko jednostronnym rozumieniem się i porozumieniem. Matka oddziaływa na dziecko i w tej już fazie jego rozwoju, w której oboje ani nie rozumieją się dobrze nawzajem, ani też nie mogą się ze sobą porozumieć. Mimo to jest faktem, że wszelkie wyższe formy oddziaływania człowieka na człowieka są uwarunkowane procesami rozumienia się i porozumiewania. Z tej też racji musimy najprzód o nich mówić.

Czytaj dalej MIMIKA, GESTYKULACJA I MOWA JAKO ŚRODKI WZAJEMNEGO ROZUMIENIA SIĘ

OBECNY STATUS I OCENA ERIKSONA CZ. II

Zarzuca się też Eriksonowi to, że podtrzymuje status quo, gdy stwierdza, że jednostka musi nauczyć się przystosowywać do instytucji społeczeństwa, w którym wzrasta. W rzeczywistości Erikson mówi, że ludzie muszą znaleźć swą tożsamość w ramach potencjalnych tendencji (do stabilności lub zmiany) istniejących w ich społeczeństwie, ich rozwój zaś musi być zgodny z wymaganiami społeczeństwa, bo w przeciwnym razie poniosą konsekwencje.

Czytaj dalej OBECNY STATUS I OCENA ERIKSONA CZ. II

TEORIE PSYCHOSPOŁECZNE: ADLER, FROMM, HORNEY I SULLIVAN CZ. II

Spośród nich Alfreda Adlera można uważać za pioniera tej „nowej psychospołecznej orientacji”, ponieważ już w 1911 roku zerwał z Freudem z powodu odmiennych poglądów na zagadnienie seksualności i przystąpił do rozwijania teorii, w której dwoma głównymi filarami pojęciowymi stały się zainteresowanie społeczne i dążenie do wyższości. Taki autorytet, jak Fromm przyznaje, że Adler był pierwszym psychoanalitykiem, który kładł nacisk na społeczną w zasadzie naturę człowieka. Później Horney i Fromm wystąpili ostro przeciw silnemu uwypuklaniu roli popędów w psychoanalizie, podkreślając doniosłe znaczenie zmiennych psychospołecznych dla teorii osobowości. I wreszcie Harry Stack Sullivan w swej teorii relacji interpersonalnych dokonał konsolidacji stanowiska, jakie reprezentuje teoria osobowości oparta na procesach społecznych. Aczkolwiek każda z tych teorii ma własne odrębne założenia i pojęcia, to jednak istnieją między nimi liczne analogie, na które wskazywali różni autorzy (James, 1947: Munroe, 1955: Ansbacher i Ansbacher, 1956).

Czytaj dalej TEORIE PSYCHOSPOŁECZNE: ADLER, FROMM, HORNEY I SULLIVAN CZ. II

STARZENIE SIĘ I ANALIZA WELFORDA

Czynności intelektualne, takie jak opracowanie programu dla komputera, wykonanie złożonego obwodu elektronicznego, zarządzanie dużym organizmem społecznym – można traktować jako sprawności poznawcze, rozwinięte w wysokim stopniu, w których „centralne” procesy nerwowe (związane z zapamiętywaniem, rozumowaniem, percepcją, klasyfikacją, ekstrapolacją i podejmowaniem decyzji) spełniają większą rolę niż procesy sensoryczne i motoryczne. Rozwiązywanie problemów w tych dziedzinach, przynajmniej u ludzi nie odbiegających od normy – polega nie tyle na zdolności czytania tekstów i formułowaniu odpowiedzi, ile na umiejętności rozumienia i zapamiętywania stosowanych określeń, przekształcenia ich w różnorodny sposób, odnoszenia do istniejących schematów naukowych, opracowywania wniosków i przewidywania skutków. Oto przykłady:

Czytaj dalej STARZENIE SIĘ I ANALIZA WELFORDA

Zabawy ruchowe

Zabawy ruchowe wieku poniemowlęcego wywodzą się bezpośrednio z „za- bawopodobnych” czynności niemowlęcia, polegających na zmianie pozycji ciała, poruszaniu się w kierunku zabawki itp. Dziecko kilkunastomie- sięczne potrafi już popychać zabawki oraz ciągnąć je za sobą na sznurku. W drugiej połowie 2 r.ż. dzieci z ogromną radością i z dużym pożytkiem dla swojego rozwoju ruchowego huśtają się już na niskich huśtawkach (typu wagi) oraz korzystają z dostosowanych do tego wieku niskich zjeżdżalni, z koników na biegunach itp.

Czytaj dalej Zabawy ruchowe

Transformacje energii

Sullivan przyznaje, że nie wie, w jaki sposób odbywa się to przekazywanie, aczkolwiek prawdopodobnie dochodzi ono do skutku dzięki jakiemuś rodzajowi procesu empatycznego, którego charakter nie jest jasny. Ten lęk przekazywany przez matkę powoduje, że inne obiekty w bliskim otoczeniu zostają również „naładowane” lękiem wskutek działania parataktycznej formy kojarzenia doświadczeń sąsiadujących ze sobą w czasie. Na przykład sutek matki zmienia się w „zły” sutek, który wywołuje u niemowlęcia reakcję unikania. Niemowlę uczy się unikać czynności i obiektów, które wzmagają lęk. Gdy niemowlę nie może uniknąć lęku, wykazuje skłonność do zasypiania. Ten dynamizm „sennego zobojętnienia” (somnolent detachment), jak nazywa go Sullivan, stanowi odpowiednik apatii, która jest dynamizmem wzbudzanym przez nie zaspokojone potrzeby. W gruncie rzeczy tych dwóch dynamizmów nie można rozróżnić w sposób obiektywny. Sullivan stwierdza, że jednym z wielkich zadań stojących przed psychologią jest wykrycie podstawowych źródeł lęku w stosunkach interpersonalnych, zamiast próbować uporać się z symptomami wywoływanymi przez lęk.

Czytaj dalej Transformacje energii

Równanie specyfikacyjne

Zakładając, że potrafimy opisać osobowość w kategoriach zdolności, temperamentu i innych rodzajów cech, w jaki sposób mamy połączyć ze sobą te informacje w konkretnym wypadku, aby przewidzieć reakcję danej jednostki w pewnej określonej sytuacji? Cattell sądzi, że możemy tego dokonać za pomocą równania specyfikacyjnego (specification equation), w postaci: R = slTl + s2T2 + s3T3 + + s„Tn.

Czytaj dalej Równanie specyfikacyjne