Szukasz pomocy psychologicznej? Sprawdzone badania i porady w naszym gabinecie!

Pojęcie „uzdolnienia” i „zdolności”

Swoistość pojęć „uzdolnienie” i „zdolności” polega na tym, że rozpatruje się w nich właściwości człowieka z punktu widzenia tych wymogów, które stawia przed nim ta czy inna praktyczna działalność2. Dlatego nie należy mówić jedynie o uzdolnieniu do czegokolwiek, do jakiejkolwiek działalności. Okoliczność ta ma szczególnie ważne znaczenie przy rozpatrywaniu problemu tak zwanego „uzdolnienia ogólnego”, który poruszymy nieco dalej.

To odniesienie do konkretnej, praktycznej działalności, które siłą rzeczy zawarte jest w samym pojęciu „uzdolnienie”, warunkuje jego historyczny charakter. Pojęcie „uzdolnienie” pozbawione jest sensu, jeżeli rozpatrywać je jako kategorię biologiczną. Rozumienie uzdolnienia zależy istotnie od tego, jaką wartość przypisuje się tym czy innym rodzajom działalności i co rozumie się przez „skuteczne” wykonanie każdej konkretnej czynności.

Istotnym zmianom ulega również treść pojęcia tego czy innego specjalnego rodzaju uzdolnienia w zależności od tego, jakie są w danej epoce i w danej formacji społecznej kryteria „skutecznego” wykonania odpowiedniej czynności. Pojęcie „uzdolnienie muzyczne” ma oczywiście dla nas zupełnie inną treść, aniżeli ta, którą mogło ono mieć u narodów znających jedynie muzykę jednogłosową. Rozwój historyczny muzyki pociąga za sobą również zmianę uzdolnienia muzycznego.

Tak więc pojęcie „uzdolnienie” nie ma sensu bez odniesienia go do konkretnych, historycznie rozwijających się form praktyki społecznej. Zwróćmy uwagę na jeszcze jedną bardzo ważną okoliczność. Od uzdolnienia zależy nie powodzenie w wykonaniu czynności, a jedynie możność osiągnięcia tego powodzenia. Nawet jeżeli ograniczyć się do psychologicznej strony tego zagadnienia, powinniśmy stwierdzić, że dla skutecznego wykonania każdej czynności wymagane jest nie tylko uzdolnienie, tj. obecność odpowiedniego układu zdolności, ale i posiadanie niezbędnych nawyków oraz umiejętności. Człowiek nie może pełnić funkcji dyrygenta operowego czy pianisty estradowego, jeżeli mimo fenomenalnego uzdolnienia muzycznego nie uczył się muzyki i nie zajmował się systematycznie działalnością muzyczną.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.