Szukasz pomocy psychologicznej? Sprawdzone badania i porady w naszym gabinecie!

Popędy życia i śmierci

Przyjęte przez Freuda założenie o istnieniu pragnienia śmierci oparte jest na sformułowanej przez Fechnera zasadzie stałości. Zasada ta głosi, że wszelkie procesy życiowe wykazują tendencję do powrotu do stabilności świata nieorganicznego. W swej pracy Jenseits des Lustprinzips (1920: wyd. poi. Poza zasadą przyjemności, 1975) Freud podaje następujące argumenty przemawiające za jego koncepcją pragnienia śmierci. Materia ożywiona rozwinęła się dzięki oddziaływaniu sił kosmicznych na materię nieorganiczną. Zmiany te były początkowo bardzo nietrwałe i materia szybko powracała do swego pierwotnego, nieorganicznego stanu. Stopniowo dzięki ewolucji długość życia wzrastała, lecz te niestabilne, ożywione formy zawsze w końcu wracały do stabilności materii nieożywionej. Wraz z ukształtowaniem się mechanizmów reprodukcji żywe istoty uzyskały zdolność odtwarzania swego gatunku i nie musiały już być uzależnione od stwarzania ich ze świata nieorganicznego. Jednakże, nawet mimo tego postępu, poszczególne osobniki danego gatunku nieuchronnie podlegały zasadzie stałości, ponieważ była to zasada rządząca ich istnieniem, odkąd zostały obdarzone życiem. Życie – stwierdził Freud -jest jedynie okrężną drogą do śmierci. Materia organiczna, wytrącona ze stabilnego istnienia, stara się powrócić do stanu spokoju. Pragnienie śmierci u istoty ludzkiej jest psychologiczną reprezentacją zasady stałości.

Ważną pochodną popędów śmierci jest popęd agresji. Agresywność jest autodes- trukcją zwróconą na zewnątrz przeciw obiektom zastępczym. Człowiek walczy z ludźmi, burzy i niszczy dlatego, że jego pragnienie śmierci jest zablokowane przez siły popędów życia oraz inne przeszkody w osobowości, które przeciwstawiają się popędom śmierci. Trzeba było dopiero Wielkiej Wojny 1914-1918, by przekonać Freuda, że agresja jest motywem równie potężnym jak seks. (Pogląd, że to Wielka Wojna pobudziła zainteresowanie Freuda agresją, omawia Stepansky, 1977).

Popędy życia i śmierci oraz ich pochodne mogą się stapiać ze sobą, neutralizować lub zastępować wzajemnie. Na przykład jedzenie reprezentuje połączenie głodu i destrukcyjności, którą zaspokaja gryzienie, żucie i połykanie pokarmu. Miłość, pochodna popędu seksualnego, może zneutralizować nienawiść, pochodną popędu śmierci. Miłość może też zająć miejsce nienawiści, a nienawiść – miłości.

Ponieważ w popędach zawarta jest cała energia, za której pośrednictwem trzy systemy osobowości wykonują swe funkcje, zapoznajmy się teraz ze sposobami, jakimi id, ego i superego uzyskują kontrolę nad energią psychiczną i wykorzystują ją.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.