Szukasz pomocy psychologicznej? Sprawdzone badania i porady w naszym gabinecie!

Potencjalne błędy tkwiące w procesie zbierania informacji

Istnieją dwa główne źródła potencjalnych błędów pomiaru tkwiących w procesie zbierania informacji – warunki, w których dane się gromadzi, i warunki, w których się je przelicza. Oba rodzaje błędów zmniejszają rzetelność a zatem i trafność informacji o charakterze oceniającym. Wszystkie czynniki działające w sytuacji zbierania danych (oprócz tych, które właśnie oceniamy), a mające wpływ na wyniki ucznia, potencjalnie zmniejszają rzetelność uzyskiwanych informacji. Mogą one ulec istotnym zniekształceniom, między innymi pod wpływem niejasnych czy skomplikowanych poleceń, zakłóceń w rodzaju hałasu, ciasnoty, słabej wentylacji, gorąca czy zimna oraz niewłaściwego czy wybrakowanego wyposażenia (np. kiepskich odbitek testu). Do nierzetelności przyczynia się też niedostateczna ilość czasu na wykonanie zadań, jeżeli oczywiście tempo pracy samo nie jest przedmiotem oceny.

Obliczanie i rejestracja danych bądź to przez nauczyciela, bądź przez samych uczniów, jeśli powierza im się to zadanie, również może prowadzić do błędów zmniejszających rzetelność. Zdarza się tak zwłaszcza wtedy, gdy procedury odpowiadania, obliczania i rejestracji są skomplikowane: kiedy np. używa się oddzielnych arkuszy odpowiedzi, a następnie oblicza się wyniki za pomocą perforowanych szablonów, które trzeba przykładać po kilka razy, lub gdy kryterium nie jest jasno określone, co się często zdarza, jeżeli egzamin polega na swobodnej wypowiedzi pisemnej, czy wreszcie przy niejasno zdefiniowanych celach emocjonalnych.

Jak widać, istnieje wiele czynników związanych z posługiwaniem się narzędziami zbierania danych oceniających, które wpływają na zmniejszenie rzetelności. Jeszcze więcej jest chyba tych, które odnoszą się do samych uczniów: te ostatnie współdziałają oczywiście z czynnikami tkwiącymi w narzędziach i w procesie.

Osiągnięcia naszych uczniów zmieniają się w czasie. W rezultacie zmieniają się też wyniki naszych obserwacji. Te modyfikacje są pochodną kilku czynników, takich jak rozwój fizyczny, uczenie się, zmiany motywacji, rozwój umysłowy, stan zdrowia i przypadek (zmiany, których nie bierzemy pod uwagę). Niektóre z tych zmian następują stopniowo (np. rozwój fizyczny i psychiczny z uczeniem się włącznie), inne natomiast mają raczej charakter częstszych fluktuacji (np. zainteresowania, motywacja, stan zdrowia mogą się zmieniać nawet z dnia na dzień).

Nauczyciele muszą sobie zdawać sprawę z cech uczniów, które mogą być źródłem błędów. Robert Thorndike (1949) sporządził listę większości tych cech i poklasyfikował je według dwóch zasad podziału: trwałości – chwilowości i ogólności – specyficzności. Otrzymał w ten sposób cztery kategorie, które wraz z paroma przykładami pokazano w tabeli 13-2.

Być może zechcesz mieć listę Thorndike’a pod ręką, by móc sprawdzić uzyskane informacje, ilekroć nie jesteś pewien ich rzetelności. Każda pozycja wskazuje Ci możliwe źródła błędu tkwiące bądź to w całej grupie uczniów, bądź to w poszczególnych jednostkach. Jeżeli wykryjesz potencjalne źródło błędu uzyskanych informacji, Twoje zaufanie do ich rzetelności powinno zmaleć. Jednocześnie jednak otrzymasz wskazówkę, która pozwoli Ci uniknąć błędu przy kolejnym testowaniu.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.