Szukasz pomocy psychologicznej? Sprawdzone badania i porady w naszym gabinecie!

Powstawanie własnego „ja”

Zagadnieniom kształtowania się obrazu samego siebie poświęcona jest monografia Bianki Zazzo (1972). Celem tej pracy, o której już była parokrotnie mowa, jest wykazanie, w jakim stopniu proces kształtowania się obrazu samego siebie zależy od środowiska społeczno-kulturalnego oraz pozycji i roli jednc-stki w tym środowisku. Biorąc pod uwagę cztery rodzaje tego środowiska (tj. trzy typy szkół o różnym poziomie kształcenia i składzie społecznym młodzieży oraz młodzież pracującą), z uwzględnieniem jeszcze płci i dwóch grup wieku (poniżej i powyżej 17 lat), autorka przeprowadza szczegółową analizę porównawczą kształtowania się i funkcjonowania (pod wpływem wymienionych warunków) obrazu samego siebie, jako jednego z najważniejszych elementów osobowości formującej się w okresie dorastania. W okresie tym centralnym problemem jest przechodzenie od niejasnego jeszcze poczucia własnego „ja”, kształtującego się już w dzieciństwie, do świadomego szukania w młodości odpowiedzi na pytanie: „jaki jestem?”, widzenia swej pozycji i swych ról społecznych. Własna osoba staje się przedmiotem poznania, które prowadzi do uświadomienia sobie siebie samego. Proces długi i żmudny, przebiegający w skomplikowanych sytuacjach porównywania siebie z innymi, zestawiania aktualnego obrazu własnej osoby z „ja” przeszłym i przyszłym dla odnalezienia i określenia siebie samego, utwierdzania siebie w skomplikowanym, ale coraz lepiej poznawanym świecie.

Obraz samego siebie nie jest obrazem stałym. Zmienia się on wraz z rozwojem dziecka pod wpływem różnych czynników. Zmiany oceny samego” siebie oraz otaczających zjawisk w zależności od wieku ilustrują badania A. Gin ko02. Autorka badała 300-osobową grupę polskiej młodzieży szkolnej w wieku od 9 do 18 lat, w równej liczbie dziewcząt i chłopców. Młodzież, pytana o to, co chciałaby zmienić w sobie, w wyglądzie zewnętrznym lub charakterze, już w kl. V wykazała duże zainteresowanie właściwościami swego charakteru. Analiza materiału wykazała jednak, że dzieci w wieku od 9 do 12 -lat dawały wypowiedzi stereotypowe i ogólnikowe, dotyczące zwłaszcza cech, które ujawniają się w kontaktach z in- nymi ludźmi, a więc grzeczności, posłuszeństwa, koleżeństwa, prawdomówności, odwagi, sprawiedliwości. W klasach licealnych wypowiedzi młodzieży były bardziej wyczerpujące i świadczyły o umiejętności i wnikliwości samooceny. Dotyczyły one także cech wyrażających stosunek do innych ludzi, do pracy, nauki oraz pewne cechy temperamentu, np. gwałtowność, wybuchówość, niecierpliwość, a także właściwości takie, jak: egoizm, tupet, nieśmiałość, brak wiary we własne siły,“ brak silnej woli, nadmierny krytycyzm, brak wytrzymałości, niezdyscyplinowanie.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.