Szukasz pomocy psychologicznej? Sprawdzone badania i porady w naszym gabinecie!

Przyczynowość a teleologizm

Pogląd, iż ludzkim przeznaczeniem kieruje i rządzi pewien ceł, ma charakter wyjaśnienia teleologicznego czy finalistycznego. Polega ono na interpretowaniu zdarzeń teraźniejszych w kategoriach przyszłości. Pojmując osobowość w sposób teleologiczny odwołujemy się do tego, dokąd osobowość zmierza, a nie do tego, gdzie w danym momencie się znajduje. Zdarzenia teraźniejsze możemy także wyjaśniać odwołując się do przeszłości. Zasadaprzyczynowości głosi, iż zdarzenia teraźniejsze są skutkiem poprzedzających je warunków zwanych ich przyczynami. Stosując tę zasadę w odniesieniu do osobowości, wyjaśniamy aktualne zachowanie jednostki odwołując się do jej przeszłych doświadczeń.

Jung utrzymuje, iż pełne zrozumienie osobowości możliwe jest jedynie przy przyjęciu obu sposobów wyjaśniania – teleologicznego i przyczynowego. Teraźniejszość jest zdeterminowana nie tylko przez przeszłość (przyczynowość), lecz także przez przyszłość (teleologizm). Psychologowie, dążąc do zrozumienia osobowości, winni mieć Janusowe oblicze. Powinni przyglądać się jednocześnie przeszłości i przyszłości jednostki. Połączenie obu tych punktów widzenia daje pełny obraz osobowości jednostki. Jung twierdzi, iż przyczynowość i teleologizm są jedynie sposobami myślenia przyjętymi arbitralnie przez naukowców w celu porządkowania i rozumienia zjawisk przyrodniczych. Ani przyczynowość, ani teleologizm jako takie nie występują w przyrodzie. Jung podkreśla, iż przyjęcie wyłącznie przyczynowego sposobu myślenia prowadzi w efekcie do zwątpienia i braku nadziei, ponieważ z przyczynowego punktu widzenia jesteśmy więźniami swej przeszłości. Jeśli przeszłość determinuje teraźniejszość, to nie możemy zmienić tego, co już zostało określone. Natomiast postawa fmalistyczna daje nam poczucie nadziei i sensu życia.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.