Przykład wykorzystania celów szczegółowych – kontynuacja

Jeśli prowadzone przez Ciebie nauczanie ma być czymś więcej niż tylko szeregiem przypadkowych prób, zaś uczenie się – czymś więcej niż mechanicznym uczeniem się „na pamięć”, to musisz odpowiedzieć na te pytania. Jak wspomnieliśmy wcześniej w tym rozdziale, dokonywanie analizy zadania oznacza w gruncie rzeczy wielokrotne zadawanie tego samego pytania: Co uczniowie muszą potrafić, aby zrobili daną rzecz, a następnie, co muszą potrafić, aby zrobili inną rzecz? – i tak dalej. Odpowiedzi na te pytania nie tylko pomogą Ci sformułować w konkretny sposób cele szczegółowe, lecz ponadto stanowią podstawę do opracowania wstępnego testu czy sprawdzianu: pozwalają one określić „gotowość” przystąpienia do następnego zadania z zakresu uczenia się. Ustalenie, którzy z uczniów osiągnęli warunki wstępne dla aktualnego zadania, pozwoli Ci zmodyfikować stosowane materiały i procedury dydaktyczne w taki sposób, by pomóc wszystkim uczniom w spełnieniu tych warunków.

Sformułowanie celów szczegółowych w kategoriach ściśle określonych zachowań pomoże Tobie i Twoim uczniom zorientować się, kiedy proces nauczania powinien dobiec końca. Powinien się on skończyć wtedy, gdy każdy uczeń potrafi wykazać, że: 1) wybrał sobie partnerów do zajęć w pracowni biologicznej, 2) umie tak nastawić mikroskop, żeby widzieć szczegóły budowy komórek roślinnych, 3) narysował typową komórkę zielonej rośliny i oznaczył słownie poszczególne jej elementy. Nauczanie kończy się po osiągnięciu celu, a nie zgodnie z jakimś bardziej dowolnym kryterium, jak np.: „Czas minął”, „większość uczniów już się nauczyła”, „zainteresowanie zdaje się spadać”, lub „materiał został przerobiony”.

Jeśli dysponuje się celami szczegółowymi w postaci ściśle określonych zachowań, to można dzięki temu uniknąć wielu niejasności co do sposobu oceny wyników uczenia się. Pod koniec procesu nauczania nie będziesz 89 musiał szukać pytań, jakie należałoby postawić uczniom. Zadanie to zostało już wykonane – pytania potrzebne do dokonania oceny wynikają wprost z celów szczegółowych.

Sposób podejścia do nauczania, jaki przedstawiono pokrótce w tym przykładzie, jest prosty, otwarty i uczciwy. W zasadzie eliminuje on sytuację polegającą na tym, że nauczyciel i uczniowie są w klasie przeciwnikami, starającymi się wzajemnie przechytrzyć i wymanewrować. Podejście to sprawia, że stają się jakby członkami jednego zespołu, wspólnie pracującymi nad zadaniami z zakresu uczenia się.

Teraz powinieneś wrócić do listy celów ogólnych i szczegółowych dla niniejszego rozdziału, aby sprawdzić, w jakim stopniu udało Ci się je zrealizować. Jeśli potrzebujesz więcej wprawy, spróbuj wykonać niektóre z Ćwiczeń zamieszczonych pod koniec tego rozdziału. Dalsze informacje o celach szczegółowych i wysnuwane przeciw nim zarzuty można znaleźć w publikacjach wymienionych w Lekturze uzupełniającej. Obecnie jesteśmy przygotowani do nauczenia się czegoś więcej o samym uczeniu się i do przyswojenia sobie umiejętności wykonywania analizy zadania. Rozdział 4. pomoże nam zabrać się do tego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *