Szukasz pomocy psychologicznej? Sprawdzone badania i porady w naszym gabinecie!

Reguły warunkowania instrumentalnego

Ponieważ reguły nagradzania i karania mają zasadnicze znaczenie dla warunkowania instrumentalnego, prawa nauki o zachowaniu odnoszące się do technologii kształcenia dotyczą w gruncie rzeczy warunków, w jakich nagradzanie i karanie prowadzi do uczenia się.

Ogólnie rzecz biorąc, reguły nagradzania i karania sprowadzają się do reguł nadrzędnych, o jakich uczyliśmy się w rozdziale 4.: (1) reakcje nagradzane utrwalają się, podczas gdy reakcje nienagradzane wygasają i (2) reakcje karane podlegają tłumieniu, co pozwala organizmowi uniknąć kary lub uciec przed nią.

Reguły te, w tak ogólnym sformułowaniu, nie są bezpośrednio przydatne w opracowywaniu technologii ich zastosowania. Stanowią one raczej długoterminowe cele, nie zaś szczegółowe wskazówki naszego postępowania. Zanim będziemy mogli zrobić z nich systematyczny użytek, musimy się dowiedzieć, jakie bodźce działają jak nagroda i kara, kiedy powinna nastąpić nagroda czy kara, jaka wielkość nagrody czy kary jest niezbędna, z jaką częstością należy je aplikować, w jakich warunkach będą one skuteczne i jakie niepożądane efekty mogą się wiązać z zastosowaniem nagrody i kary.

W minionych czterdziestu latach prowadzono wiele badań eksperymentalnych, aby ustalić te specyficzne fakty związane z warunkowaniem instrumentalnym. Sytuacjom nagradzania poświęcono przy tym więcej prac niż sytuacjom karania. Dlatego w dalszym ciągu tego rozdziału zajmiemy się technologią kształcenia opartą na regułach wzmacniania pozytywnego. Kara weszła faktycznie w zakres rozwijającej się technologii tylko w tym sensie, w jakim nie udzielenie nagrody można uznać za karę. Posługiwania się karami w sposób systematyczny raczej unikano. O wpływie wzmocnień pozytywnych i kar dowiemy się więcej w rozdziałach 9. i 10., gdzie zajmiemy się kierowaniem klasą.

Coma właściwości wzmocnienia? Termin „wzmacnianie” upowszechnił się w ostatnich latach, zwłaszcza wśród nauczycieli. Określa się nim czynności mające na celu nasilenie lub zwiększenie częstości reakcji. Każdy przedmiot (lub zdarzenie), który ma wpływ na reakcję, nazywa się bodźcem wzmacniającym. Zatem każdy bodziec prawdopodobnie może być bodźcem wzmacniającym, ponieważ definicja powołuje się jedynie na wpływ bodźca na reakcję. Jeśli więc bodziec zwiększa częstość reakcji, z którą jest kojarzony, to jest on z definicji wzmocnieniem dla tej reakcji. Ponieważ bodźce wzmacniające można rozpoznać tylko na podstawie ich wpływu na reakcje, nie sposób z góry przewidzieć, czy dany bodziec będzie miał właściwości wzmocnienia względem danej reakcji. Można się o tym przekonać jedynie drogą eksperymentu. Na szczęście takich eksperymentów przeprowadzono już bardzo wiele i na ich podstawie wyróżniono kilka klas bodźców, które zazwyczaj, choć nie zawsze, mają właściwości wzmacniające.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.