Rogers i organizm

Organizm w znaczeniu psychologicznym jest umiejscowieniem wszelkiego doświadczenia. Doświadczenie obejmuje wszystko to, co dzieje się w obrębie organizmu w każdym momencie i jest potencjalnie dostępne świadomości. Całość doświadczenia tworzy pole fenomenologiczne. Pole to stanowi indywidualny układ odniesienia, znany jedynie samej jednostce. „Inny człowiek może poznać je jedynie poprzez empatyczne wnioskowanie, a zatem cudze pole fenomenologiczne nigdy nie może być poznane dokładnie” (Rogers, 1959, s. 210). Zachowanie jednostki uzależnione jest od jej pola fenomenologicznego (rzeczywistości subiektywnej), a nie od warunków bodźcowych (rzeczywistości zewnętrznej).

Należy zwrócić uwagę, iż pole fenomenologiczne nie jest tożsame z polem świadomości. „Świadomość jest częścią naszego doświadczenia, przedstawioną w formie symbolicznej” (Rogers, 1959, s. 198). Pole fenomenologiczne w danym momencie składa się z doświadczeń świadomych (przedstawionych w formie symbolicznej) oraz z doświadczeń nieświadomych (nie mających postaci symbolicznej). Organizm może również różnicować doświadczenia nieuświadomione i reagować na nie. Rogers określa to zajwisko, za McClearym i Lazarusem (1949), jako subcepcję (subception).

Symbolizacja doświadczenia może być nieprawidłowa, a wtedy zachowanie jednostki jest nieadekwatne. Jednostka ma jednak tendencję do porównywania swego usymbolizowanego doświadczenia z rzeczywistym światem zewnętrznym. To testowanie rzeczywistości umożliwia jednostce zdobycie wiedzy o świecie, na której może ona polegać w swych zachowaniach. Dzięki tej wiedzy jednostka może się zachowywać w sposób realistyczny. Jednakże część doświadczeń pozostaje nie sprawdzona lub sprawdzona jest w sposób niewłaściwy i te doświadczenia mogą być przyczyną nierealistycznych zachowań, a nawet zachowań szkodliwych dla własnego ja danej jednostki. Wprawdzie Rogers nie zajmuje się istotą „prawdziwej” rzeczywistości, jednakże oczywiste jest, iż ludzie muszą mieć jakieś pojęcie zewnętrznego lub obiektywnego standardu rzeczywistości, ponieważ w przeciwnym wypadku nie mogliby przeprowadzać porównań między wewnętrznym obrazem rzeczywistości a jej obrazem „obiektywnym”. Powstaje tu pytanie: w jaki sposób ludzie mogą odróżnić subiektywny nieprawidłowy obraz rzeczywistości od jej subiektywnego prawidłowego obrazu? Dzięki czemu ludzie mogą odróżniać fakty od fikcji w ich subiektywnym świecie? Jest to wielki paradoks fenomenologii.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *