Szukasz pomocy psychologicznej? Sprawdzone badania i porady w naszym gabinecie!

Zapamiętywanie słów w warunkach eksperymentalnych i w toku zabawy

Analiza jakościowa materiału wykazała wzrost zdolności celowego i zamierzonego zapamiętywania wyrazów podczas zabawy. Zmieniała się też postawa dzieci wobec zadania. Dzieci 3 – 4-letnie poprzestawały często na przejściu do kącika, gdzie był „sklep”, uważając że ich rola posłańca jest już skończona, następnie zaś organizowały samorzutnie zabawę w sklep. Dzieci 4 – 5-letnie przekazywały w sklepie „zamówienie”, lecz na pytanie o pozostałe „towary”, nie Usiłowały sobie ich przypomnieć. Starsze dzieci natomiast próbowały zapamiętać polecenie, a niekiedy prosiły eksperymentatora, aby mówił wolniej, bo zapomną. Tak więc począwszy od 5 lat zauważono już próby celowego i dowolnego zapamiętywania materiału słownego.

W wieku przedszkolnym rozwijają sią oba rodzaje pamięci: pamięć świeża (bezpośredńia) i pamięć trwała. Pamięć świeżą badano eksperymentalnie najczęściej za pomocą powtarzania szeregu jednocyfrowych liczb lub sylab. Tabela 29 przytacza wyniki takich badań przeprowadzonych przez A. Gesella (1940, s. 175 – 180).

Doświadczenie dziecka kształtuje się przede wszystkim dzięki pamięci trwałej, której podłożem fizjologicznym są systemy połączeń odrucho- wo-warunkowych. W dawniejszej psychologii rozpowszechnione było. twierdzenie, że dzieci zapamiętują różne treści w sposób mechaniczny, i nawet, jeśli nie rozumieją dobrze zapamiętywanego materiału, np. tek- as trudu na pamięć. Na tle nowszych badań okazało się jednak, że już w tym okresie rozwojowym materiał sensowny jest zapamiętywany znacznie szybciej niż bezsensowne zgłoski lub sztuczne słowa. To, że małe dziecko odtwarza treść opowiadania raczej dosłownie niż własnymi słowami, wiąże się przede wszystkim z tym, żę nie potrafi ono jeszcze ująć stosunków logicznych między częściami tekstu. Dziecko nie ma zatem jeszcze wyćwiczonej i w pełni wykształconej pamięci słowno-logicznej. Lepiej pamięta materiał obrazowy oraz różne czynności ruchowe i manipulacyjne. Podobnie jak przy procesach spostrzegania, tak i w procesach pamięci odgrywają dużą rolę emocje. Czynnością zdarzenia zabarwione emocjonalnie .zostają zapamiętane przez dzieci bardziej trwale.

Zapamiętywanie słów w warunkach eksperymentalnych i w toku zabawy cz. II

Trwałość pamięci oraz inne jej cechy: wierność, pojemność i gotowość nie są jeszcze u dzieci w pełni ukształtowane,’jakkolwiek między 3 a 7 r.ż. obserwujemy u nich duże postępy w tej dziedzinie. Trwałość pamięci określa się często za pomocą tzw. okresu latencji, czyli czasu, jaki upływa między spostrzeżeniem a rozpoznaniem danego przedmiotu. W wieku przedszkolnym okres latencji- znacznie przedłuża się, o czym świadczą zarówno obserwacje zachowania się dzieci na widok znanych przedmiotów i osób, z którymi nie stykało się przez pewien czas, jak też wyniki badań eksperymentalnych. W. Stern (1928) podaje, że dzieci w 3 r.ż. rozpoznają bliskie osoby oraz przedmioty codziennego użytku po upływie kilku miesięcy, w 4 r.ż. poznają je po upływie roku. W tym wieku, a także w dalszych fazach okresu przedszkolnego dziecko rozpoznaje nie tylko osoby i przedmioty dobrze znane, lecz także przypomina sobie sporadycznie sytuacje i przeżycia, doznania jednorazowe, jeśli tylko wiążą się z jakimiś emocjami. Na podobne prawidłowości wskazują wyniki badań eksperymentalnych. Ch. Blihler i jej współpracownicy (1933) przeprowadzili badania nad pamięcią dzieci do lat 7 w ten sposób, że dziecko miało odszukać i rozpoznać po pewnym czasie przedmioty ukryte w pudełku. Dzieci 3-letnie rozpoznawały przeciętnie 2 schowane przedmioty po 20 minutach, dzieci 4-letnie – 3 przedmioty po pół godzinie. Ten sam okres latencji zaobserwowano u dzieci w wieku 5-7 lat, lecz pojemność ich pamięci mierzona liczbą rozpoznawanych przedmiotów wzrastała z wiekiem: 4, 5 i 6 przedmiotów w kolejnych rocznikach.

Z innych badań, prowadzonych pod kierunkiem W. Szewczuka przez A. Zych (1966) 24, wynika, że zakres pamięci dziecka zależy m.in. od rodzaju materiału stanowiącego przedmiot zapamiętywania oraz od stopnia jego złożoności. Badano osoby w różnym wieku, w tym dzieci 4- i 7-letnie. W tabeli 30 podajemy wyniki dla tych roczników. Bodźcami były: 1) obrazki przedstawiające pojedyncze przedmioty, 2) obrazki tematyczne (przedstawiające zdarzenia), 3) słowa i 4) zdania. Każda seria zawierała 20 elementów.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.