Szukasz pomocy psychologicznej? Sprawdzone badania i porady w naszym gabinecie!

Zasada Wolpego

Na podstawie tego rodzaju wyników Wolpe sformułował następującą zasadę: Jeśli można sprawić, żeby w obecności bodźców wzbudzających lęk wystąpiła jakaś reakcja antagonistyczna względem lęku, tak by towarzyszyło temu całkowite lub częściowe stłumienie reakcji lękowych, to związek między tymi bodźcami a reakcjami lękowymi zostanie osłabiony (1958, s. 71).

Wolpe uważał tę zasadę za szczególny przypadek jeszcze ogólniejszej zasady hamowania wzajemnego (reciprocal inhibition). Termin „hamowanie wzajemne” w rozumieniu Wolpego odnosi się do sytuacji, w której „wywołanie jednej reakcji zdaje się powodować zmniejszenie siły wzbudzenia reakcji równoczesnej” (Wolpe, 1958, s. 29).

Wolpe był przekonany, że nerwice u ludzi, wytworzone w codziennym życiu, podlegają tym samym w zasadzie prawom, co nerwice eksperymentalne jego laboratoryjnych zwierząt. Wynika stąd, że terapie oparte na zasadzie hamowania wzajemnego powinny być pomocne w przypadkach klinicznych u ludzi. Nie wydaje się, aby u dorosłych jedzenie było tą reakcją, którą można by przeciwstawić reakcjom lękowym, Wolpe stanął więc przed koniecznością znalezienia innego rozwiązania. Zasugerował on zastosowanie kilku reakcji antagonistycznych wobec lęku, a także opracował lub zaadaptował techniki terapeutyczne oparte na wykorzystaniu każdej z nich. Najbardziej rozpowszechnione z tych technik to trening asertywności oraz systematyczne odwrażliwianie. Trening asertywności, po raz pierwszy zaproponowany przez Saltera (1949), jest metodą odwarunkowania lęku u osób, które w sytuacjach interpersonalnych są zbyt zahamowane i bojaźliwe, by reagować właściwie. Terapeuta stara się wyperswadować takiej osobie, że postępowanie asertywne (które Wolpe definiuje jako „właściwe wyrażanie każdej emocji innej niż lęk, odnoszącej się do drugiej osoby”, 1973, s. 81) jest dla niej korzystne, oraz nauczyć ją właściwego zachowania się, przy zastosowaniu takich metod, jak odgrywanie ról w wyobrażonych sytuacjach, sprawiających jej kłopoty w realnym życiu, i ćwiczenia reakcji asertywnych. Systematyczne odwrażliwianie (systematic desensatization) polega na przeciwstawieniu lękowi głębokiego odprężenia mięśni. Ponieważ odwrażliwianie jest najlepiej rozwiniętą techniką Wolpego i najściślej wiąże się z jego nazwiskiem, przeto będzie ono jedyną terapią bahawioralną, jaką omówimy tu szczegółowo.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.