Szukasz pomocy psychologicznej? Sprawdzone badania i porady w naszym gabinecie!

Zdolności naturalne i zdolności specyficznie ludzkie – kontynuacja

Jest rzeczą oczywistą, że opisany proces jest procesem rzeczywistym, charakteryzującym rozwój zdolności ludzkich. Z analogicznym procesem mamy do czynienia w przypadku zwierząt, u których w trakcie ontogenezy zmieniają się również wewnętrzne warunki zachowania.

Jednak główny prpblejm polega na tym, czy to, co zostało powiedziane o rozwoju zdolności, dotyczy wszystkich zdolności ludzkich, czy też w odniesieniu do człowieka stwierdzenia te mają ograniczone znaczenie i nie wyczerpują istotnych cech natury i kształtowania się zdolności specyficznie ludzkich, tj. takich, które ma tylko człowiek i które zwykle mamy na myśli mówiąc o zdolnościach ludzkich.

Zdolności specyficznie ludzkie mają inne pochodzenie niż zdolności naturalne, zgoła też inaczej przebiega ich kształtowanie się. Są więc, jak niekiedy się mówi, zdeterminowane przez inne czynniki.

Ten tok rozumowania jest nieodzowną konsekwencją analizy procesu społeczno-historycznego rozwoju zdolności ludzkich. Twierdzenie, że od momentu ukształtowania się współczesnego człowieka proces morfogenezy jako takiej został zatrzymany, można uznać za naukowo udowodnione. Oznacza to, że dalszy rozwój człowieka już nie przebiega drogą morfologicznego utrwalania się, działania selekcji i dziedzicznego przekazywania zmian natury, powoli gromadzących się w ciągu wielu pokoleń (tj. drogą dziedziczności). Mimo że prawa zmienności biologicznej i dziedziczności działają w dalszym ciągu, przestają one służyć procesowi rozwoju historycznego ludzkości i człowieka, nie one kierują tym rozwojem. Od tej chwili procesem rozwoju zaczynają kierować nowe prawa: prawa społeczno-historyczne, które dotyczą zarówno rozwoju społeczeństwa, jak i rozwoju poszczególnych jednostek należących do tego społeczeństwa. Innymi słowy, w odróżnieniu od okresu kształtowania się człowieka na obecnym etapie osiągnięcia rozwoju morfologicznego przestają ograniczać działanie praw społeczno-historycznych, które otrzymują teraz szerokie pole do działania.

Stanowi to punkt węzłowy całego problemu, należy więc ten problem całkowicie wyjaśnić. Istnieje następująca alternatywa: bądź, w odróżnieniu od tego, co powiedziano, przyjmuje się, że zdobycze społeczno-historycznego rozwoju człowieka (np. takie, jak słyszenie mowy, używanie narzędzi lub myślenie teoretyczne), utrwalają się i są przekazywane dziedzicznie w postaci odpowiednich zadatków, z czego by wynikało, że ludzie zasadniczo różnią się zadatkami, które bezpośrednio wyrażają te historyczne zdobycze ludzkości, bądź też przyjmiemy tezę, że mimo nierówności zadatków, tj. właściwości anatomiczno-fizjologicz- nych jednostek (w związku z tym powstaje także nierówność ich zdolności naturalnych), zadatki te nie rejestrują i nie zawierają w sobie bezpośrednio tych zdolności, które odpowiadają zdobyczom specyficznie ludzkim. Stąd zdolności tego typu mogą się odtwarzać wyłącznie w ontogenezie, tj. mogą one kształtować się tylko jako nowe elementy, powstające w ciągu życia jednostki.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.