Szukasz pomocy psychologicznej? Sprawdzone badania i porady w naszym gabinecie!

Zniekształcone wersje naszego rzeczywistego doświadczenia

W naszych wspomnieniach często zachowują się poważnie zniekształcone wersje naszego rzeczywistego doświadczenia (7). Nie tylko zapominamy niektóre fragmenty, ale także jesteśmy skłonni dódawać nieistniejące fakty oraz zmieniać ogólny kształt naszego doświadczenia. Upraszczamy je i porządkujemy tak, aby przywołanie było łatwiejsze i myśli lepiej ze sobą powiązane. Łatwiej przypominamy sobie kilka faktów istotnych, niż masę szczegółów: twierdzimy, iż jakiś fakt miał miejsce, ponieważ odpowiada on całej rekonstrukcji zdarzeń: czasem niezgodnie z rzeczywistością wydaje się nam, iż pewne osoby i pewne fakty były ze sobą powiązane lub następowały w określonej kolejności. Sędziowie często stają przed sytuacją, gdy rekonstrukcja faktów musi opierać się na sprzecznych wypowiedziach świadków których dobrej woli nikt nie kwestionuje. Ludzie starsi szczególnie łatwo zapominają bądź mylą doświadczenia świeże, choć zdarza się to także w stosunku do doświadczeń bardziej odległych, które na ogół bywają lepiej utrwalone w pamięci. Ponadto ludzie starsi zbytnio ufają swemu doświadczeniu, nie licząc się ze zmianą okoliczności oraz z możliwymi błędami pamięci. W codziennym życiu nie zawsze konieczne jest ścisłe zapamiętywanie szczegółów, bowiem możemy odwoływać się do notatek lub stosować inne sposoby, gdy wymagana jest szczególna dokładność. Nic dziwnego zatem, że polegamy na doświadczeniach i zakładamy, iż nasza pamięć działa dobrze. Obniżenie inteligencji ogólnej wskutek wieku sprzyja temu, iż człowiek coraz bardziej opiera się na doświadczeniu. Fakt ten wyjaśnia w pewnym stopniu, dlaczego starszy człowiek jest mniej zdolny do krytycznej oceny wyników własnej pracy. Ocena wymaga bowiem inteligencji, mniej osobistego stosunku do swej pracy i ustalonych kryteriów oceny. Kryteria pozwalające na właściwy osąd muszą być przy tym wyższe niż aktualne osiągnięcia. Utrata tych kryteriów następująca wraz z wiekiem powoduje obniżenie jakości wykonywanej pracy. To ogólne zjawisko zostało udowodnione przez Lehmana w jego badaniach nad wpływem wieku na osiągnięcia intelektualne człowieka (por. rozdz. XII). Wiek wpływa na obniżenie norm oceny, ponieważ dobrze przystosowany starszy człowiek dąży do tego, aby jego aspiracje były zgodne z aktualnymi możliwościami.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.