Szukasz pomocy psychologicznej? Sprawdzone badania i porady w naszym gabinecie!

Zwolennicy teorii postaci

Uwzględniającoprócz stosunku pobudzenia do hamowania ruchliwość tych procesów oraz ich siłę, Pawłów wyróżnił cztery typy układu nerwowego odpowiadające znanej klasyfikacji Hipokratesa: Typ silny zrównoważony, ruchliwy – odpowiadający sangwinikowi: typ silny zrównoważony pcwolny – odpowiadający flegmatykowi: typ silny niezrównoważony z przewagą pobudzenia – odpowiednik choleryka: typ słaby – odpowiednik melancholika. Pawłowowska koncepcja typologiczna sformułowana przede wszystkim na podstawie wyników badań prowadzonych na zwierzętach była wielokrotnie poddawana weryfikacji w badaniach z ludźmi ulegając różnym modyfikacjom. (Iwanow-Smoleński, 1961: Kras- nogorski, 1953: Niebylicyn, 1960a, 1960b, 1961a, 1961b, 1963, 1964, 1966: Strelau, 1969: Tiepłow, 1957). Bardziej szczegółowe omówienie poglądów Pawłowa na temat roli obu procesów fizjologicznych występujących w mózgu wykracza oczywiście poza zakres tej książki.

Interesujący dla poruszanej tutaj problematyki jest fakt, że procesy pobudzenia i hamowania decydują o wytworzeniu się odruchu warunkowego. Odkrycie odruchu warunkowego oraz wypracowanie doskonałych metod pozwalających badać to zjawisko jest jednym z najważniejszych osiągnięć Pawłowa. Metoda odruchowo-warunkowa stała się szczególnie użyteczna przy prowadzeniu badań nad uczeniem się. Weszła ona na stałe do repertuaru metod stosowanych w tego rodzaju badaniach. Do koncepcji odruchu warunkowego ustosunkowywali się i ustosunkowują obecnie wszyscy autorzy próbujący wyjaśnić proces uczenia się, niekiedy zresztą nadając pojęciu warunkowania znaczenie odmienne od przypisywanego mu przez Pawłowa i jego szkołę. Pod bezpośrednim lub pośrednim wpływem teorii pawłowowskiej kształtowały się niemal wszystkie teorie rozpatrywane w tej publikacji.

Zwolennicy teorii postaci, którzy występowali przeciw wszelkim teoriom asocjacyjnym oczywiście nie przyznawali większej wartości teorii Pawłowowskiej uważając, iż jest ona zbyt atomistyczno-mechanistyczna. Stanowisko ich jednak było odosobnione. Najczęściej metoda odruchowo- -warunkowa oceniana była, jeśli nie entuzjastycznie, to na pewno bardzo pozytywnie, a rola odruchu warunkowego klasycznego w kształtowaniu zachowania się człowieka była raczej przeceniana niż niedoceniana. Niektórzy autorzy w odruchu warunkowym widzieli nie tylko podstawę wszelkiego uczenia się, lecz również zachowania społecznego i zachowania odbiegającego od normy (Watson, Guthrie).

Chociaż obecnie przeważa przekonanie mające uzasadnienie w faktach stwierdzonych empirycznie, że zachowanie osobnika jest zbyt złożone, aby można było wyjaśnić je za pomocą jednej zasady odruchu warunkowego klasycznego, to najczęściej odruch ten uważa się za jedną z form uczenia się. Metoda odruchowo-warunkowa wciąż jest stosowana w wielu laboratoriach całego świata, wciąż jest płodna, inspiruje coraz to nowe pomysły eksperymentów i pomaga wykrywać nowe fakty rzucające światło na mechanizm uczenia się.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.